SPC İstatistiksel Proses Kontrol Eğitimi
Proses değişkenliğinin kontrol grafikleriyle izlenmesi ve proses yeterliliğinin değerlendirilmesi üzerine eğitim.
Değişkenliğin iki yüzü
Hiçbir proses iki parçayı birebir aynı üretmez. Önemli olan, ortaya çıkan değişkenliğin prosesin kendi doğasından mı yoksa dışarıdan giren bir sebepten mi kaynaklandığıdır. Genel sebepler prosesin yapısındadır ve ancak prosesi değiştirerek azaltılır. Özel sebepler ise takım aşınması, hatalı ayar veya malzeme partisi değişimi gibi belirlenebilir olaylardır.
SPC bu ikisini birbirinden ayırmayı sağlar. Böylece her sapmada prosese müdahale edilmesinin önüne geçilir; gereksiz ayar çoğu zaman değişkenliği azaltmak yerine artırır.
Kontrol grafikleri
Ölçülebilir veriler için ortalama ve aralık ya da ortalama ve standart sapma grafikleri, tek tek ölçülen ürünler için bireysel değer ve hareketli aralık grafikleri kullanılır. Sayılabilir veriler için uygun olmayan oran, uygun olmayan adet ve kusur sayısı grafikleri vardır. Eğitimde hangi veriye hangi grafiğin uyduğu, alt grup mantığı ve kontrol limitlerinin nasıl hesaplandığı çalışılır.
Kontrol limitleri ile tolerans limitleri sık karıştırılır. Kontrol limitleri prosesin kendi davranışından hesaplanır; tolerans limitleri ise müşterinin ürüne koyduğu sınırlardır. İkisi aynı grafik üzerinde birbirinin yerine kullanılmaz.
Proses yeterliliği
Proses kararlı hâle geldikten sonra ürettiği yayılımın tolerans aralığına ne ölçüde sığdığı yeterlilik göstergeleriyle değerlendirilir. Kısa dönem ile uzun dönem göstergeleri arasındaki fark, ortalamanın merkezden kaymasının etkisi ve hedef değerlerin müşteri tarafından belirlenmesi eğitimde ele alınan başlıklardır.
Eğitim içeriği
- Değişkenlik ile genel sebep ve özel sebep ayrımı
- Veri türleri ve uygun kontrol grafiğinin seçimi
- Alt grup oluşturma ve örnekleme planı
- Kontrol limitlerinin hesaplanması ve grafiğin kurulması
- Kontrol dışı sinyallerin okunması ve seri kuralları
- Kontrol limiti ile tolerans limitinin ayrılması
- Reaksiyon planı ve müdahale kurallarının yazılması
- Proses yeterlilik ve proses performans göstergeleri
- Ölçüm sistemi güvenilirliğinin ön koşul olarak sınanması
- Kontrol planı ve saha uygulamasına aktarım
İlgili sayfalar
Sık Sorulan Sorular
SPC için özel bir yazılım gerekir mi?
Gerekmez. Kâğıt üzerinde tutulan bir kontrol grafiği de amacına hizmet eder. Yazılım veri toplamayı ve raporlamayı kolaylaştırır; yorumu yine kullanıcı yapar.
Ölçüm sistemi analizini önce yapmak şart mı?
Şart sayılır. Ölçüm sisteminin değişkenliği yüksekse grafikte görülen dalgalanmanın prosesten mi ölçümden mi geldiği ayırt edilemez.
Her karakteristik için grafik tutulur mu?
Tutulmaz. Grafik, ürün ve proses açısından önemli sayılan karakteristikler için kurulur. Bu seçim kontrol planında gerekçesiyle birlikte belirtilir.
Kontrol dışı sinyal görüldüğünde ne yapılır?
Önceden yazılmış reaksiyon planı uygulanır: üretim durdurulur ya da ürün işaretlenir, sebep araştırılır, etkilenen ürünler ayrılır ve düzeltici faaliyet kaydedilir. Bu planın grafiğin yanında bulunması beklenir.
Bu konuda bilgi alın
İşletmenizin ihtiyacını paylaşın; kapsamı ve planlamayı birlikte netleştirelim.