CE Belgesi Nedir, CE İşareti Nasıl Alınır?
CE, ürünün kapsamına giren teknik mevzuatın sağlık, güvenlik ve çevre gerekliliklerini karşıladığını gösteren bir işarettir; bir kalite derecesi değildir.
CE nedir, ne anlama gelir?
CE, Fransızca “Conformité Européenne” yani Avrupa'ya uygunluk ifadesinin kısaltmasıdır. İşaret, ürünün kapsamına giren Avrupa Birliği teknik mevzuatının asgari sağlık, güvenlik ve çevre gerekliliklerini karşıladığını beyan eder ve ürünün Birlik pazarında serbestçe dolaşmasını sağlar. Türkiye teknik mevzuatını bu düzenlemelerle uyumlaştırdığı için kapsamdaki ürünlerde işaret iç piyasa için de aranır.
İşaretin ne olmadığını bilmek en az ne olduğunu bilmek kadar önemlidir. CE bir kalite derecesi, bir performans sınıfı ya da bir üstünlük göstergesi değildir; ürünün yasal asgari şartları karşıladığını söyler. Bir ürünün rakibinden daha dayanıklı ya da daha verimli olduğunu göstermez.
“Belge” mi, “işaret” mi?
Uygulamada “CE belgesi” denmesine alışıldı, ancak hukuken CE bir işarettir ve işareti ürüne üreticinin kendisi iliştirir. Arkasında duran asıl doküman AB Uygunluk Beyanıdır; beyanı da üretici düzenler ve imzalar. Yani sorumluluk, dışarıdan alınan bir kâğıtta değil, üreticinin kendi beyanındadır.
Bazı ürün gruplarında ise üreticinin kendi beyanı yeterli değildir; uygunluk değerlendirmesine bir onaylanmış kuruluşun katılması zorunludur. Bu durumda onaylanmış kuruluşun düzenlediği sertifika, üreticinin beyanının dayanağı olur ve işaretin yanında o kuruluşun kimlik numarası yer alır. Hangi ürünün hangi gruba girdiği, ürüne uygulanan yönetmelik ve seçilen uygunluk değerlendirme modülü ile belirlenir.
Süreç hangi adımlardan oluşur?
Süreç ürünün hangi mevzuat kapsamında olduğunun belirlenmesiyle başlar. Tek bir ürün birden fazla yönetmeliğin kapsamına girebilir; örneğin elektrikli bir makine hem makine, hem alçak gerilim, hem de elektromanyetik uyumluluk düzenlemeleriyle ilgili olabilir. Ardından uygulanacak uyumlaştırılmış standartlar seçilir, risk değerlendirmesi yapılır, gerekli test ve ölçümler yaptırılır.
Sonraki adım teknik dosyanın oluşturulmasıdır. Uygunluk değerlendirme modülü seçilir, gerekiyorsa onaylanmış kuruluş sürece dâhil edilir, AB Uygunluk Beyanı düzenlenir ve işaret ürüne iliştirilir. Süreç burada bitmez: teknik dosyanın belirli bir süre saklanması, piyasaya arz sonrası şikâyet ve uygunsuzlukların izlenmesi ve mevzuat değiştiğinde dosyanın gözden geçirilmesi üreticinin sürekli yükümlülüğüdür.
Bu süreçte danışmanlığın rolü nedir?
Yönetim Akademisi belge düzenleyen ya da uygunluk değerlendirmesi yapan bir kuruluş değildir. Yaptığımız iş hazırlıktır: ürünün hangi yönetmelik kapsamına girdiğinin belirlenmesi, uygulanacak standartların çıkarılması, risk değerlendirmesinin yürütülmesi, teknik dosyanın ve kullanma kılavuzunun hazırlanması, etiket ve işaretleme düzeninin kurulması ve gerekiyorsa onaylanmış kuruluş başvurusuna hazırlık.
Uygunluk beyanını üretici imzalar; onaylanmış kuruluş gerektiren durumlarda değerlendirmeyi o kuruluş yapar. Danışmanın katkısı, dosyanın eksiksiz ve savunulabilir olmasını sağlamak ve sürecin gereksiz tekrarlarla uzamasını önlemektir.
Teknik dosyada tipik olarak bulunanlar
- Ürünün genel tanımı, tipi, modeli ve kullanım amacı
- Tasarım ve imalat çizimleri ile devre şemaları
- Uygulanan uyumlaştırılmış standartların listesi
- Risk değerlendirmesi ve alınan koruyucu önlemler
- Test, deney ve ölçüm raporları
- Kullanma, montaj ve bakım kılavuzu
- Etiket, uyarı ve işaretleme örnekleri
- AB Uygunluk Beyanı ve varsa onaylanmış kuruluş sertifikası
İlgili sayfalar
CE Belgesi Danışmanlığı · Belgelendirme Hizmetleri · Periyodik Teknik Kontroller · TSE Belgelendirme
Sık Sorulan Sorular
CE işareti her ürün için zorunlu mu?
Hayır. Yalnızca ilgili teknik düzenlemelerin kapsamına giren ürün gruplarında zorunludur. Kapsam dışındaki bir ürüne işaret iliştirmek de doğru değildir; işaret, kapsamdaki bir mevzuata uygunluğu beyan eder.
İşareti kim iliştirir, sorumluluk kimde?
İşareti üretici iliştirir ve uygunluk beyanını üretici imzalar. Ürün Birlik dışından ithal ediliyorsa ithalatçı ve dağıtıcı için de belirli doğrulama yükümlülükleri vardır; teknik dosyanın istendiğinde sunulabilir olması beklenir.
Onaylanmış kuruluş ne zaman gerekir?
Ürüne uygulanan yönetmeliğin ve seçilen uygunluk değerlendirme modülünün gerektirdiği durumlarda. Risk düzeyi yüksek ürün gruplarında üreticinin kendi beyanı yeterli sayılmaz; değerlendirmeye üçüncü taraf bir kuruluş katılır.
CE işaretli makinede periyodik kontrol gerekir mi?
Evet. CE işareti ve uygunluk beyanı ürünün piyasaya arz koşullarına ilişkindir. İşyerinde kullanılan iş ekipmanının periyodik kontrolü ise ayrı bir yükümlülüktür ve işaretin varlığı bu kontrolün yerine geçmez.
Ürününüz hangi mevzuat kapsamında?
Ürün tipini ve kullanım amacını paylaşın; kapsamı, gereken standartları ve teknik dosya yol haritasını birlikte çıkaralım.