Bursa İşe Giriş Sağlık Raporu
İşe giriş sağlık raporu, bir çalışanın yapacağı işe sağlık açısından uygun olup olmadığının işe başlamadan önce değerlendirilmesidir. Değerlendirmeyi işyeri hekimi yapar; kapsamı da işin niteliğine ve çalışanın maruz kalacağı risklere göre yine hekim belirler.
Yönetim Akademisi, Bursa'daki işletmeler için bu süreci tek noktadan planlar: muayene, gerekli tetkikler, kayıt ve periyodik takvimin kurulması.
Kimler için zorunlu?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 15. maddesi bu konuda net bir sınır çizer:
“Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.”
Yani tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde rapor bir formalite değil, işe başlatmanın ön şartıdır. Az tehlikeli sınıfta da sağlık gözetimi yükümlülüğü devam eder; değişen şey kapsam ve sıklıktır.
İşyerinizin hangi sınıfta olduğu NACE kodunuza göre belirlenir. Bursa'nın sanayi yapısında işletmelerin önemli bölümü tehlikeli veya çok tehlikeli sınıftadır.
Raporu kim düzenler?
Aynı madde devam ediyor:
“Bu Kanun kapsamında alınması gereken sağlık raporları işyeri hekiminden alınır. 50'den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli işyerleri için ise kamu hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilir.”
İstisnanın iki şartı birlikte aranır:
| Durum | Raporu kim düzenleyebilir |
|---|---|
| Az tehlikeli ve 50'den az çalışan | İşyeri hekimi · kamu sağlık hizmet sunucusu · aile hekimi |
| Az tehlikeli, 50 ve üzeri çalışan | İşyeri hekimi |
| Tehlikeli sınıf | İşyeri hekimi |
| Çok tehlikeli sınıf | İşyeri hekimi |
Rapora itiraz edilebilir: itirazlar Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hakem hastanelere yapılır.
Hangi tetkikler gündeme gelir?
Sabit bir liste yoktur. Kapsam, çalışanın yapacağı işe ve maruz kalacağı etkenlere göre işyeri hekimi tarafından belirlenir. Aşağıdaki tablo, hangi maruziyette hangi başlığın tipik olarak gündeme geldiğini gösterir:
| Maruziyet / iş türü | Tipik olarak gündeme gelen tetkik |
|---|---|
| Gürültülü ortam | Odyometri (işitme testi) |
| Tozlu ortam, kaynak dumanı | Solunum fonksiyon testi, akciğer grafisi |
| Kimyasal, çözücü, boya | Solunum değerlendirmesi, kan tetkikleri |
| Ağır kaldırma, tekrarlayan hareket | Kas-iskelet sistemi değerlendirmesi |
| Yüksekte çalışma | Denge, görme ve genel durum değerlendirmesi |
| Vardiyalı / gece çalışması | Kardiyovasküler değerlendirme, EKG |
| Gıda üretimi ve servisi | Portör tetkikleri |
| Ofis ve idari işler | Genel muayene, görme değerlendirmesi |
Bu tablo bir reçete değildir. Aynı fabrikada üretim hattındaki bir çalışanla idari birimdeki bir çalışanın değerlendirmesi farklıdır — bu yüzden görev tanımının işin gerçek niteliğiyle bildirilmesi kritik. “Operatör” yeterli bilgi değil; “gürültülü ortamda pres tezgâhı kullanır” hekime doğrudan yol gösterir. Her tetkiğin ne ölçtüğünü, nasıl yapıldığını ve hangi sektörde hangi kümenin çıktığını Bursa işe giriş sağlık tetkikleri sayfasında ayrıntılı anlattık.
Sonuç hangi belgeye işlenir?
Muayene ve tetkiklerin sonucu Ek-2 İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu'na işlenir. Bu form, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'in ekinde yer alır ve işyeri hekimi tarafından düzenlenip imzalanır.
Formun bölümleri:
| Bölüm | İçerik |
|---|---|
| İşyerinin | Unvan, SGK sicil no, adres, iletişim |
| Çalışanın | Kimlik bilgileri, meslek, yaptığı iş, çalıştığı bölüm |
| Öz geçmişi | Kan grubu, kronik hastalık, bağışıklama, soy geçmişi |
| Tıbbi anamnez | Yakınmalar, tanılar, iş kazası öyküsü, tedaviler |
| Fizik muayene | Sistem sistem bulgular |
| Laboratuvar bulguları | İstenen tetkikler ve sonuçları |
| Kanaat ve sonuç | İşe uygunluk kararı — yalnızca işyeri hekimi |
Formu değerli kılan son satırdır. Tetkik sonuçları elinizde olup hekim değerlendirmesi yoksa sağlık gözetimi tamamlanmamış demektir.
Süreç nasıl işliyor?
- Bilgi paylaşımı — çalışan listesi, bölümler ve görev tanımları
- Kapsam belirleme — işyeri hekimi, risk profiline göre tetkik kümesini belirler
- Planlama — muayene ve tetkiklerin takvimi; kalabalık gruplarda işyerinde
- Muayene ve tetkikler
- Değerlendirme ve kayıt — Ek-2 formunun düzenlenmesi
- Periyodik takvim — bir sonraki muayene tarihinin kurulması
Sonuçlar ne kadar sürede çıkar?
Süre, uygulanan tetkik kümesine bağlıdır. Muayene, odyometri, solunum fonksiyon testi ve EKG gibi başlıklar yerinde tamamlanabilir; kan ve idrar tetkiklerinin sonuçlanması laboratuvar süresine bağlıdır. Planlama yaparken işletmenize özgü öngörülen süre paylaşılır.
Toplu işe alımda mobil sağlık aracı
Onlarca çalışanı tek tek muayeneye göndermek hem zaman hem iş kaybı üretir. Mobil sağlık aracı ile muayene ve ölçümler işyerinizde yapılabilir; çalışanların yol ve bekleme yükü ortadan kalkar, süreç vardiya düzenine göre planlanır.
Rapor bir kez mi alınır?
Hayır. İşe giriş yalnızca başlangıçtır; sağlık gözetimi çalışma süresince devam eder.
| Tehlike sınıfı | Periyodik muayene aralığı |
|---|---|
| Az tehlikeli | En geç 5 yılda bir |
| Tehlikeli | En geç 3 yılda bir |
| Çok tehlikeli | En geç yılda bir |
| Çocuk, genç ve gebe çalışanlar | En geç 6 ayda bir |
Ayrıca iş değişikliğinde ve iş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan devamsızlık sonrası işe dönüşte (çalışanın talebiyle) yeniden değerlendirme gündeme gelir.
Vardiyalı çalışıyorsanız süre kısalıyor
4857 sayılı İş Kanunu'nun 69. maddesi gece çalışanları için ayrı bir kural getirir:
“Gece çalıştırılacak işçilerin sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğu, işe başlamadan önce alınacak sağlık raporu ile belgelenir.”
“Gece çalıştırılan işçiler en geç iki yılda bir defa işveren tarafından periyodik sağlık kontrolünden geçirilirler.”
Yani az tehlikeli bir işyerinde periyodik muayene beş yılda bir yeterliyken, gece vardiyasındaki bir işçi için süre en geç iki yıla iner. İki takvim aynı anda işler ve kısa olan bağlayıcıdır.
Ücreti kim öder?
Kanun bu konuda tartışmaya yer bırakmıyor:
“Sağlık gözetiminden doğan maliyet ve bu gözetimden kaynaklı her türlü ek maliyet işverence karşılanır, çalışana yansıtılamaz.”
Yani işe giriş sağlık raporunun bedeli işverene aittir; çalışandan istenemez, ücretinden kesilemez.
Bursa OSGB hizmetlerinin tamamı · İşyeri hekimi ve diğer sağlık personeli
Sık Sorulan Sorular
İşe giriş sağlık raporu ne kadar sürede hazır olur?
Süre, uygulanan tetkik kümesine göre değişir. Muayene ve yerinde yapılabilen ölçümler hızlı tamamlanır; kan ve idrar tetkiklerinde laboratuvar süresi devreye girer. Planlama sırasında işletmenize özgü öngörülen süre paylaşılır.
Hangi tetkiklerin yapılacağını kim belirler?
İşyeri hekimi belirler. Karar, çalışanın yapacağı işe ve işyerinin risk değerlendirmesine dayanır. İşverenin görevi, görev tanımlarını ve maruziyet bilgisini eksiksiz paylaşmaktır.
Her çalışan için aynı tetkikler mi yapılır?
Hayır. Aynı işyerinde üretim hattındaki bir çalışanla idari birimdeki bir çalışanın maruziyeti farklıdır; değerlendirme kişiye ve işe özeldir.
Çalışan işe başladıktan sonra rapor alınabilir mi?
Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıftaki işlerde çalışan, rapor olmadan işe başlatılamaz. Bu nedenle sürecin işe başlama tarihinden geriye doğru planlanması gerekir.
Hastaneden aldığımız rapor geçerli olur mu?
Kural olarak rapor işyeri hekiminden alınır. Yalnızca 50'den az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıftaki işyerleri için kamu sağlık hizmet sunucuları veya aile hekimlerinden de alınabilir.
Eski işyerinden aldığı rapor yeni işte geçerli mi?
Değerlendirme yapılacak işe göre yapılır. İş ve maruziyet değiştiğinde yeni bir değerlendirme gerekir; iş değişikliği zaten muayene gerektiren hâller arasındadır.
Raporun ücretini çalışandan alabilir miyiz?
Hayır. Kanun, sağlık gözetiminden doğan maliyetin işverence karşılanacağını ve çalışana yansıtılamayacağını açıkça belirtir.
Toplu işe alım yapıyoruz, kaç kişiye kadar planlama mümkün?
Grup büyüklüğü bir sınır değil, planlama konusudur. Vardiya düzeninize uygun bir takvim kurulur; kalabalık gruplarda muayene ve ölçümlerin işyerinde yapılması iş kaybını belirgin biçimde azaltır.
Süreci birlikte planlayalım
İletişim Bilgileri
-
AdresÜçevler Mah. Ritim Sk. No: 9-1/2
Nilüfer / Bursa -
Telefon0224 249 14 94
-
WhatsApp+90 532 508 79 49
-
E-postainfo@yonetimakademisi.com.tr