Mobil Vinç Periyodik Kontrolü
Mobil vinçte devrilmelerin büyük bölümü ekipman arızasından değil, zemin ve destek ayağı hatasından doğar. Kontrol bu yüzden makineyle birlikte kurulum düzenine de bakar.
Destek ayakları ve denge
Destek ayakları (outrigger) kontrolün merkezindedir: ayakların tam açılıp açılmadığı, kilitleme pimleri, hidrolik silindirlerde kaçak ve kendiliğinden toplanmaya karşı kilit valfi, ayak tabanı ile zemin arasındaki yayma plakalarının durumu incelenir. Ayakların yarım açık kullanılması hâlinde yük diyagramının değişeceği, kabin içindeki gösterge üzerinden doğrulanır.
Denge tarafında şasi seviyelendirme göstergesi (su terazisi), süspansiyon kilitleri ve karşı ağırlıkların doğru takılıp sabitlenmesi kontrol edilir. Zemin taşıma gücü, vincin kendi kontrolünün konusu olmasa da kurulum güvenliğinin ayrılmaz parçasıdır ve kaldırma planında değerlendirilir.
Bom, halat ve kaldırma organları
Teleskopik bomda kesit deformasyonu, çarpma izi, kızak pabuçlarının aşınması, bom uzatma-toplama düzeni ve bom açı göstergesi incelenir. Kafes bomlu tiplerde bom elemanlarının bağlantı pimleri ve emniyet segmanları ayrıca kontrol edilir. Bomu tutan hidrolik silindirlerde yük tutma (kilit) valfinin bulunması ve çalışması aranır.
Halat, makara ve kanca kontrolü diğer kaldırma ekipmanlarındaki gibi yürütülür: kopmuş tel, ezilme, korozyon, sonlandırma düzeni, kanca ağız açıklığı ve emniyet mandalı. Kaldırma tamburu freni ile yükün kendiliğinden inip inmediği yük altında gözlenir.
Yük momenti göstergesi ve saha güvenliği
Mobil vincin en kritik elektronik tertibatı yük momenti göstergesidir (LMI). Cihaz; bom uzunluğu, açı ve yük bilgisini birleştirerek o konfigürasyondaki sınıra ne kadar yaklaşıldığını gösterir ve sınıra ulaşıldığında hareketi durdurur. Kontrolde cihazın çalışması, uyarı ve durdurma fonksiyonu ile göstergedeki konfigürasyonun sahadaki kuruluma uygunluğu denenir.
Kabinde yük diyagramının bulunması, kaldırma planının hazırlanmış olması, sapancı ve işaretçi görevlendirmesi, sapan ve kaldırma aksesuarlarının durumu ile enerji nakil hatlarına yaklaşma güvenliği ayrıca değerlendirilir. Vincin karayolu aracı olarak muayenesi ise ayrı bir yükümlülüktür ve periyodik kontrolün yerine geçmez. Dayanak İş Ekipmanları Yönetmeliği’dir. Kontrol periyodu ekipman türüne göre İş Ekipmanları Yönetmeliği EK-III’te tanımlanır; üretici talimatı veya ekipmana özgü bir standart varsa onun öngördüğü süre esas alınır.
Kontrol kapsamı
- Destek ayakları, kilitleme pimleri ve yayma plakaları
- Destek ayağı hidroliğinde kaçak ve kilit valfi kontrolü
- Şasi seviyelendirme göstergesi ve süspansiyon kilitleri
- Karşı ağırlıkların takılması ve sabitlenmesi
- Teleskopik veya kafes bomda deformasyon, pabuç ve pim kontrolü
- Bom silindirlerinde yük tutma valfinin varlığı ve çalışması
- Çelik halat, sonlandırma, makara ve tambur sarımı
- Kanca ağız açıklığı, aşınma ve emniyet mandalı
- Kaldırma freni ve yükün kendiliğinden inmemesi denemesi
- Yük momenti göstergesinin uyarı ve durdurma fonksiyonu
- Yük diyagramının kabinde bulunması ve okunabilirliği
- Sapan ve kaldırma aksesuarlarının durumu
- Acil durdurma, kabin görüş alanı ve erişim basamakları
İlgili sayfalar
Kule Vinç Periyodik Kontrolü · Forklift Periyodik Kontrolü · Yük Asansörü Periyodik Kontrolü · Bursa Periyodik Kontrol
Sık Sorulan Sorular
Araç muayenesini yaptırdık, periyodik kontrol de yapılmış sayılır mı?
Sayılmaz. Karayolu araç muayenesi, aracın trafiğe uygunluğunu değerlendirir. Kaldırma ekipmanı olarak periyodik kontrol ise bom, halat, kanca, sınırlayıcı ve destek düzenini kapsar. İki kayıt ayrı yürür.
Mobil vinçle personel kaldırılabilir mi?
Vinç, esas olarak yük kaldırmak için tasarlanmış bir ekipmandır. İnsan taşınması yalnızca bu amaca uygun tasarlanmış sepet ve ek güvenlik şartlarının birlikte sağlandığı özel hâllerde gündeme gelir; olağan çalışma yöntemi olarak kabul edilemez.
Destek ayaklarını tam açamadığımız durumda ne yapılır?
Ayaklar tam açılamıyorsa taşınabilecek yük azalır. Bu durumda yarım açık konuma ait yük diyagramı esas alınır ve yük momenti göstergesine doğru konfigürasyon girilir. Diyagramsız çalışma kabul edilemez.
Enerji nakil hattı yakınında çalışırken nasıl davranılmalı?
Hatta yaklaşma güvenliği, ilgili mevzuatta ve hat işletmecisinin kurallarında tanımlıdır. Çalışma öncesinde hattın enerjisinin kesilmesi, fiziksel bariyer veya gözcü görevlendirmesi gibi önlemler kaldırma planında birlikte belirlenir.
Mobil vinciniz için kontrol planı çıkaralım
Vinç tipini, kapasite belgesini ve çalışma sahalarınızı paylaşın; kontrol kapsamını birlikte belirleyelim.